Unia Europejska - Sprawdź

Granulaty do stabilizacji gruntów

Prace badawczo-rozwojowe
Projekty unijne

Kolejne etapy projektu połączyły rozwój preparatów mikrobiologicznych, produkcję granulatów i badania terenowe. Sprawdzono zarówno ograniczanie wymywania metali ciężkich, jak i poprawę właściwości mechanicznych gruntów. Wyniki umożliwiły zwiększenie skali produkcji oraz przejście do wdrożenia, wspartego zakupem elektrycznych maszyn budowlanych.

Etap II i zwiększenie skali produkcji

Po zakończeniu prac laboratoryjnych technologię zweryfikowano w skali półtechnicznej. Przygotowano ponad 3 tony końcowego granulatu, w tym około 500 kg preparatu z mikroorganizmami immobilizowanymi na zeolicie. Osiągnięto zakładaną liczebność co najmniej 10 000 komórek mikroorganizmów na gram materiału.

Immobilizacja polegała na osadzeniu mikroorganizmów na nośniku. Badania potwierdziły przydatność zarówno biowęgla, jak i zeolitu. W procesie produkcyjnym szczególnie korzystne okazało się zatrzymywanie wilgoci przez zeolit, sprzyjające utrzymaniu wymaganej liczebności mikroorganizmów.

Ograniczenie wymywania metali ciężkich

Preparaty sprawdzono na poletkach z piaskiem pylastym celowo zanieczyszczonym metalami ciężkimi. Porównano warianty z granulatem, kruszywem i zeolitem oraz z bakteriami w formie wolnej i immobilizowanej. W najskuteczniejszych układach z bakteriami na zeolicie redukcja wymywania dochodziła do około 99% względem kontroli.

Dla cynku, niklu, kadmu i miedzi ilość metalu pozostającego w fazie wodnej często spadała poniżej 1% wartości kontrolnej. Sam zeolit był mniej skuteczny, co wskazywało na istotny udział mikroorganizmów w uzyskanym efekcie. Wynik dotyczy badanych wariantów i warunków doświadczenia.

Etap II i weryfikacja na poletkach

W skali tonowej wytwarzano mieszanki G1, G2 i G3, porównując ich właściwości z wcześniejszymi partiami. Kontrola obejmowała między innymi suchą masę, rozpuszczony węgiel organiczny, chlorki, fluorki, siarczany oraz metale i metaloidy. Potwierdzono powtarzalność parametrów materiału końcowego mimo zmienności surowców odpadowych.

Mieszanie i przygotowanie podłoża

Granulaty zastosowano na poletkach stabilizowanych na głębokość około 30–40 cm. Przygotowanie warstwy oraz kontrola wilgotności i zagęszczania pozwoliły sprawdzić rozwiązanie w warunkach bliższych rzeczywistym robotom ziemnym. Parametry podłoża oceniano za pomocą płyty VSS, oznaczając przede wszystkim wtórny moduł odkształcenia E₂.

Poprawa parametrów gruntu

Badany wariantE₂ przed stabilizacjąE₂ po stabilizacji
Piasek pylasty i 10% G1ok. 55 MPaok. 80 MPa
Piasek pylasty i 10% G2ok. 55 MPaok. 73 MPa
Grunt antropogeniczny z granulatami i cementemok. 38 MPa150–188 MPa

E₂ opisuje reakcję podłoża na ponowne obciążenie w badaniu płytą. Uzyskane wartości wskazały na poprawę sztywności badanych warstw. Dodatkowe wzrosty obserwowano w wybranych mieszankach z niewielkim udziałem cementu. Rezultaty zależały od rodzaju gruntu, składu mieszanki i sposobu wykonania stabilizacji.

Wybór wariantów do dalszych prac

Do kolejnego zwiększenia skali wskazano przede wszystkim granulat G1 z piaskiem równoziarnistym oraz G2 z piaskiem gliniastym, także w wariantach z cementem. Osiągnięto wymaganą skalę wytwarzania preparatu, liczebność mikroorganizmów oraz zakładane co najmniej 75-procentowe ograniczenie wymywania metali w badanych rozwiązaniach. Etap półtechniczny dostarczył podstaw do prób przemysłowych.

Etap III i skala przemysłowa

Trzeci etap służył pełnoskalowej weryfikacji procesu: od wytworzenia granulatu i wzbogacenia go preparatem mikrobiologicznym po zastosowanie w gruncie. Ilości materiału oraz organizację robót dostosowano do warunków spotykanych podczas rzeczywistych prac ziemnych.

Około 40 ton granulatów

Produkcję skoncentrowano na dwóch recepturach: G1 i G2. Wytworzono około 20 ton każdego granulatu. Równolegle zwiększono skalę namnażania i immobilizacji mikroorganizmów. Materiał domieszkowano preparatem biologicznym tak, aby uzyskać zakładaną liczebność 10 000 komórek na gram.

Przejście od kilogramowych i kilkutonowych partii do takiej wielkości produkcji umożliwiło przygotowanie pełnowymiarowych poletek i wykorzystanie standardowego sprzętu budowlanego. Sprawdzono w ten sposób możliwość prowadzenia procesu w warunkach odpowiadających zastosowaniom przemysłowym.

Pięć pełnowymiarowych poletek

Wykonano pięć poletek o powierzchni około 110–120 m² każde. Warstwy stabilizowano na głębokość 30–40 cm, mieszając mechanicznie granulat z gruntem i zagęszczając przygotowane podłoże ciężkim sprzętem. Badania VSS pozwoliły określić moduły odkształcenia E₁ i E₂ oraz ocenić jakość zagęszczenia.

Kontrola jakości w większej skali

Utrzymano kontrolę gruntów oraz wyprodukowanych granulatów. Przebadano 15 próbek gruntów pod kątem metali i zanieczyszczeń organicznych. Według dokumentacji etapu nie stwierdzono przekroczeń wartości przyjętych dla gruntów grupy IV. Kontrola granulatów nie wykazała przekroczeń względem zastosowanych kryteriów dla odpadów innych niż niebezpieczne.

Zestawienie kontroli materiałowej z badaniami wykonanych warstw umożliwiło ocenę zarówno powtarzalności produktu, jak i jego zachowania w podłożu. Kolejnym sprawdzianem było zastosowanie granulatu poza poletkami, podczas rzeczywistej inwestycji budowlanej.

Etap III i wyniki badań podłoża

Badania pełnowymiarowych poletek potwierdziły możliwość znacznego zwiększenia wartości E₂. Efekt zależał od rodzaju gruntu, receptury i udziału granulatu, dodatku cementu oraz warunków przygotowania i dojrzewania warstwy.

Wariant na poletkuE₂ gruntu wyjściowegoE₂ po stabilizacji
Piasek równoziarnisty i 15% G1 oraz 3% cementu28–33 MPa141–161 MPa
Piasek gliniasty i 15% G1 bez cementuok. 32 MPa161–173 MPa
Wariant z 20% G2 i 3% cementu—225–250 MPa

Dla piasku gliniastego poprawę uzyskano bez dodatkowego spoiwa cementowego. Dokumentacja wskazuje na znaczenie czasu dojrzewania warstwy i właściwości granulatu związanych z regulacją wilgotności gruntu. Wyniki dotyczą opisanych wariantów; nie stanowią uniwersalnych parametrów każdego podłoża.

Sprawdzenie podczas rzeczywistej inwestycji

Granulat G2 zastosowano do stabilizacji podłoża pod obiekt usługowo-magazynowy. Warstwę z gruntu spoistego, granulatu i cementu przygotowano w warunkach robót budowlanych. W trzech pomiarach VSS uzyskano E₂ równe 333, 375 i 429 MPa oraz wskaźniki odkształcenia I₀ w zakresie 1,8–2,1.

Perspektywiczne zastosowania

Wyniki wskazały możliwość wykorzystania granulatów jako dodatków poprawiających właściwości gruntów, zwłaszcza w warstwach poniżej strefy przemarzania. Do perspektywicznych obszarów należą ostatnie warstwy robót ziemnych i podbudowy pod posadzki hal. Dobór rozwiązania wymaga uwzględnienia właściwości konkretnego gruntu oraz warunków wykonania warstwy.

Etap IV i elektryczna ładowarka

Etap wdrożeniowy obejmował zakup środków trwałych potrzebnych do obsługi procesu produkcyjnego. Elektryczna ładowarka kołowa SANY oraz elektryczna kruszarka szczękowa tworzą zaplecze do przygotowania materiałów, obsługi instalacji i zagospodarowania gotowych produktów.

Przygotowanie materiału i obsługa instalacji

Ładowarka SANY będzie wykorzystywana przy produkcji granulatów i codziennej pracy instalacji. Wraz z maszyną zakupiono łyżkę przesiewająco-rozdrabniającą, przeznaczoną do selekcji odpadów i ich przygotowania do dalszego procesu. Wyposażenie to rozszerza zakres prac możliwych do wykonania jednym urządzeniem.

Parametry i wyposażenie

Masa ładowarki wynosi około 21 ton, a pojemność łyżki około 3 m³. W materiale projektowym wskazano około 8 godzin pracy na baterii. Z maszyną zakupiono szybką ładowarkę oraz łyżkę przesiewająco-rozdrabniającą. Napęd elektryczny wspiera ograniczanie emisji związanych z pracą urządzenia na terenie instalacji.

Rola w cyklu produkcyjnym

Do zadań maszyny należą napełnianie koszy zasypowych, przemieszczanie materiałów, przesypywanie produktu do boksów oraz załadunek samochodów gotowym granulatem lub kruszywem. Ładowarka będzie też wykonywać prace pomocnicze, łącząc przygotowanie surowców z logistyką produktu końcowego.

Zakup zapewnia wyposażenie potrzebne do praktycznego wykorzystania wyników prac badawczo-rozwojowych. Umożliwia organizację przepływu materiału między kolejnymi operacjami i obsługę produkcji w większej skali.

Etap IV i elektryczna kruszarka

Drugim elementem wdrożenia jest elektryczna kruszarka szczękowa. Maszyna umożliwia przygotowanie odpadów do przetworzenia oraz odpowiednie przygotowanie granulatu przed zastosowaniem. Uzupełnia zadania ładowarki w zakresie obróbki materiałów.

Kruszenie i rozdział materiału

Urządzenie o masie około 19 ton ma elektryczny napęd kruszenia i podwozie gąsienicowe. Wyposażono je w separator magnetyczny, możliwość sterowania pilotem oraz dodatkowy podajnik taśmowy na drobną frakcję. Taki zestaw funkcji wspiera przygotowanie i rozdział przetwarzanego materiału.

Produkcja i rozwój usług

Kruszarka będzie wykorzystywana na potrzeby spółki, a także do świadczenia usług innym podmiotom. Zakup rozszerza możliwości przedsiębiorstwa o nowe produkty i usługi oraz zapewnia zaplecze do wdrożenia technologii rozwijanej w projekcie.

Od badań do wdrożenia

Etap II potwierdził możliwość zwiększenia skali produkcji preparatów i granulatów oraz ich zastosowania na poletkach. Etap III przyniósł produkcję przemysłową i weryfikację właściwości wykonanych warstw, również podczas rzeczywistej inwestycji. Etap IV uzupełnił te wyniki o wyposażenie potrzebne do wdrożenia.

Projekt połączył dwa kierunki rozwoju: ograniczanie mobilności metali ciężkich z wykorzystaniem preparatów mikrobiologicznych oraz poprawę właściwości mechanicznych gruntów za pomocą granulatów. Zakup maszyn wspiera wykorzystanie opracowanych rozwiązań w działalności przedsiębiorstwa.

Materiał informacyjny ECO RGS dotyczący etapów II–IV projektu.


  • Zrównoważony Rozwój

    Stawiamy na ekologię i długoterminowe rozwiązania.

  • Innowacyjność

    Wprowadzamy najnowsze technologie w ochronie środowiska.

  • Rzetelność

    Gwarantujemy wysoką jakość i profesjonalizm naszych usług.

  • Zaangażowanie

    Jesteśmy oddani misji ochrony naszej planety.